Genç Girişimci İstisnası: İlk Yıl Vergisiz Çalışma

Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, mali müşavirlik tavsiyesi değildir. Kendi durumunuz için mutlaka bir SMMM veya YMM'ye danışın. Mevzuat ve tutarlar yıl içinde değişebilir; her rakam için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın güncel duyurusunu kontrol edin.

Türkiye'de 29 yaşın altındaysan ve ilk defa kendi adına iş kuracaksan, devletin sana özel bir hediyesi var. Adı genç girişimci kazanç istisnası. İlk üç yıl için yıllık belirli bir tutara kadar olan kazancın gelir vergisinden istisna. Bu tutar Vergi Usul Kanunu'nun yeniden değerleme oranıyla her yıl güncellendiği için kesin değeri Resmî Gazete duyurusundan teyit etmek şart.

Bu istisnanın anlamı net. İstisna sınırının altında kazanan genç bir freelancer, üç yıl boyunca gelir vergisi ödemeden çalışabilir. Bu yazı; istisnanın şartlarını, şahıs şirketi kurma adımlarını, BAĞ-KUR durumunu ve Mart beyan sezonunu adım adım açıklıyor.

İçindekiler

• Genç girişimci istisnası nedir, kim yararlanır
• Şahıs şirketi açma adımları
• BAĞ-KUR ve SGK durumu
• Basit usul mü, gerçek usul mü
• e-Beyanname ve dijital vergi araçları
• Mart beyan sezonu takvimi
• Tipik hatalar ve cezaları
• SSS

1. Genç Girişimci İstisnası: Şartlar ve Tutar

İstisna Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 20. maddesinde düzenlenmiştir. Beş temel şart aranıyor.

Birincisi yaş: İşe başlama tarihinde 29 yaşını doldurmamış olmak gerekiyor. 18 yaşı tamamladıktan sonra herhangi bir tarihte başlayabilirsin. 29 yaşını dolduran gün istisna talep etme hakkın kapanır; başvuruyu doğum gününden önce yapmak kritik.

İkincisi ilk defa mükellef olma: Daha önce ticari, zirai veya serbest meslek faaliyetinden dolayı gelir vergisi mükellefiyeti açtırmamış olmak. Önceden açılıp kapatılan bir mükellefiyet varsa istisna hakkı kullanılmaz.

Üçüncüsü işi bizzat yürütme: Faaliyet kendi adına ve hesabına yapılmalı. Şirket başka biri adınaysa veya sen sadece ortaksan istisna düşmez.

Dördüncüsü süre: İstisna işe başladığın takvim yılı dahil olmak üzere üç yıl boyunca geçerlidir. Mart 2026'da işe başladıysan; 2026, 2027 ve 2028 takvim yıllarının kazançları için kullanırsın.

Beşincisi tutar: Yıllık belirli bir tutara kadar olan yıllık kazanç istisna kapsamında. Bu sınır gayri safi hasılat değil, giderler düşüldükten sonraki kazançtır. Tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla artıyor; izleyen yıllarda daha yüksek olacak. Kesin değer için Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yıl başı Resmî Gazete tebliğini takip et.

Tutarı aşarsan, aşan kısım için normal gelir vergisi dilimleri uygulanır. İstisna kalkmaz, sadece üst kısım vergiye girer.

2. Şahıs Şirketi Açma Adımları

Şahıs şirketi freelancer'ın ilk yıllarında en pratik yapı: kuruluş masrafı düşük, defter yükü hafif, kapatma kolay.

Adım 1: SMMM ile anlaşma. Düzenli bir aylık ücretle bütün dosyaları takip eder. Tek başına açabilirsin teknik olarak ama önerilmez.

Adım 2: Vergi dairesi başvurusu. İkametgâhının bağlı olduğu vergi dairesine "işe başlama bildirimi" Dijital Vergi Dairesi üzerinden online verilir. Faaliyet kodu seçilir (yazılım 6201.01, tasarım 7410.10 gibi NACE), iş yeri adresi beyan edilir. Ev adresi iş yeri olarak gösterilebilir.

Adım 3: Yoklama tutanağı. Vergi dairesi memuru beyan edilen adrese gelip kontrol eder; masa, bilgisayar kabul, 5 dakikada imzayla biter.

Adım 4: Defter ve fatura. Defter-Beyan Sistemi (DBS) üzerinden defter elektronik tutulur. Fatura için e-Arşiv Fatura kullanılır.

Adım 5: BAĞ-KUR tescili. İşe başlama tarihi BAĞ-KUR'a kapıyı açar (aşağıda).

Adım 6: Banka hesabı. Şirket adına ticari hesap aç; kişiselle karıştırırsan defter kabusa döner.

Süreç 7-15 iş gününde tamamlanır.

3. BAĞ-KUR ve SGK Durumu

Şahıs şirketi açtığın gün BAĞ-KUR (4/b) kapsamına girersin. Aylık prim brüt asgari ücretin yüzde 34,75'i civarındadır. Kesin rakam asgari ücretle birlikte yıl başında belirleniyor.

Üç senaryo var.

Senaryo A: Tam zamanlı işçisin, freelance şirket açtın. İşverenden 4/a SGK primi ödendiği sürece BAĞ-KUR primi ek yük olmaz; 4/a önceliklidir.

Senaryo B: Sadece freelancer'sın. Tüm BAĞ-KUR primini kendin ödersin; emeklilik günü biriktirir.

Senaryo C: Öğrenci veya iş aramayan. Freelance gelir varsa BAĞ-KUR otomatik açılır; ödenmeyen primler gecikme zammıyla birikir.

Genel sağlık sigortası (GSS): Şahıs şirketi açar açmaz aile sigortasından düşersin. Sağlık masrafı çok olan için kritik detay.